ميرزا حسن حسينى فسايى

636

فارسنامه ناصرى ( فارسى )

خواهرزادگان بيگلربيگى بودند [ و ] در استرآباد بماندند « 1 » و رضا قلى خان و جعفر قلى خان و على قلى خان را به قزوين بردند و بزرگتر از همه نواب آقا محمد خان و برادر اعيانى او نواب حسين قلى خان را به شيراز آورده ، به رسم گروگان توقف دادند و نواب كريم خان با اين دو نفر برادر به سبيل عطوفت و مهربانى و اكرام و احسان پدرى ، چنان كه شيوهء مرضيه او بود ، سلوك مىفرمود و آنها را در مجلس خود ، اذن جلوس مىداد و در كارهاى دولتى از آقا محمد خان مشاورت مىنمود و او را پيران ويسه مىگفت و نواب حسين قلى خان را به حكومت دامغان فرستاد و در سال 1185 ، اعليحضرت خاقان فتح على شاه خلف الصدق نواب حسين قلى خان قاجار از بطن مخدره محترمه صبيه مرضيه محمد خان قاجار عز الدين‌لو به عرصه ظهور آمد و چون همنام جد امجد خود فتح على خان بود او را « بابا خان » گفتند . و در سال 1188 در نزديكى فندرسك سه نفر از طايفه ايكدر تركمان يموت نواب حسين قلى خان را شهيد نمودند و حالات و تنقلات حضرت شهريار آقا محمد خان قاجار از سال 1193 تا اين سال [ 1200 ] : نگاشته گرديد و معلوم شد كه بيشتر برادران آن حضرت در اطاعت و انقياد درآمدند و مرتضى قلى خان و رضا قلى خان در مخالفت او خيرى نديده ، پراكنده بلاد و حاجتمند عباد شدند . القصه ، چون اخبار جلوس حضرت خاقان آقا محمد خان به شيراز رسيد نواب جعفر خان بيست و دو هزار نفر لشكر سواره و پياده فراهم آورده ، از شيراز به اصفهان آمد و باقر خان خراسكانى ، بيگلربيگى اصفهان ، شهر را گذاشت و در قلعه طبرك متحصن گرديد . « 2 » و در روز بيست و يكم ماه محرم سال 1201 « 3 » نواب جعفر خان ، به قهر و غلبه ، قلعه را گرفت و باقر خان را بكشت « 4 » و عيال او را روانه شيراز داشت و ايالت اصفهان را به جناب ميرزا جانى شيرازى مشهور به فسائى « 5 » ، واگذار فرمود و ميرزاى معزى اليه عم حقيقى نگارنده فارسنامه ناصرى است و نوادهء حضرت مغفرت‌مآب سيد على خان علامه شيرازى مشهور به مدنى است و ميرويس خان زند برادر صيد مراد خان را با فوجى از سپاه ، براى محافظت اصفهان برگماشت و حاجى على قلى خان كازرونى را با چند فوج سپاه ، روانهء كاشان و قم نمود و خود به جانب همدان نهضت فرمود و اسماعيل خان والى همدان فرار نمود و محمد حسين خان گروسى « 6 » و على خان خمسه‌اى و جماعت قراگوزلو اجتماع كرده به جانب همدان شدند و نواب جعفر خان آنها را استقبال نمود در يك فرسخى همدان ، شكست بر سپاه فارس افتاد و جعفر خان عود به اصفهان نمود و چون اين اخبار به حاجى على قلى خان كازرونى رسيد ، از حدود كاشان عود به اصفهان نمود و چون محمد حسن خان عرب عامرى ، حاكم جندق ، لواى خودسرى مىافراشت ، نواب جعفر خان حاجى على قلى خان كازرونى را براى تنبيه او روانه ساخت و بعد از ورود حاجى

--> ( 1 ) . مطالب فوق تكرار مطالب قبلى است . ( 2 ) . در گيتىگشا ، ص 271 : ( تبرك ) . ( 3 ) . برابر با 13 نوامبر 1786 . ( 4 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 9 ، ص 199 ، گيتىگشا ، ص 274 . ( 5 ) . ر ك : فارسنامه ناصرى ، بخش دوم همين كتاب . ( 6 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 9 ، ص 199 ، ذيل ميرزا عبد الكريم بر گيتىگشا ، ص 284